Genel Olarak Doğa Yürüyüşü

Güç ve efor sarf edilerek doğada yapılan ve belirli zorluklar içeren, irade gösterilerek yapılan yürüyüşlere genel olarak doğa yürüyüşü (trekking) olarak isimlendirilmektedir. Trekking İngilizce kökenli bir kelimedir. Naturalist akımların etkisiyle 19 uncu yüzyılda insanlar özellikle keşfetmek ve öğrenmek için doğaya gitmeye başlamış ve trekking grupları, hatta kulüpler kurulmaya başlanmıştır. Günümüz şehir hayatının dayattığı hayat tarzı insanları doğal yaşamdan ve doğadan iyice uzaklaştırsa da, insanın içinde yine de doğaya olan biteni öğrenme merakı gizlidir. Genelde temiz hava almak, spor yapmak, sağlığımızı korumak, fotoğraf çekmek, keşfetmek,anlamaya çalışmak, doğa ile iç içe yaşamayı öğrenmek gibi çeşitli sebeplerle doğaya çıkarız ve doğanın dinginliği ve temizliği insana huzur verir.

Doğa yürüyüşlerini sadece bir hedefe ulaşmak için yapılan yarışmalardan ayıran farkı; doğa ile uyum içinde yapılması, insana kendisi ile doğayı tanıması ve keşfetme imkanı sağlayan bir spor etkinliği olmasıdır. Doğa yürüyüşleri için sürekli başka başka yerlere gidilmesi ve yeni yerlerin görülmesi ile bizzat yaşayarak ve tecrübe edinerek öğrenme olayının gerçekleşmesi bu faaliyetlerin eğitici ve öğretici bir tarafıdır. Doğa yürüyüşlerinin en önemli özelliği kişinin iradesini ve dayanıklılığını arttırması, sağlığını koruması, kendine olan güveni artırması ve doğaya olan duyarlılığı kazandırmasıdır. Araştırmalar düzenli, tempolu ve devamlı olarak yapılan doğa yürüyüşlerinin insan yaşantısında fizyolojik ve psikolojik kaliteyi yükselttiği ispatlamıştır. Doğa yürüyüşleri insanın kaslarını güçlendirerek fizksel fayda ve endorfin miktarını çoğaltıp strestesin azalmasını yol açarak ise psikolojik fayda sağlamaktadır. Ortalama 1 saatlik bir doğa yürüyüşü 500 kalori yaktırmaktadır.

Doğa yürüyüşü özel bir yetenek gerektirmez ve yediden yetmişe sağlıklı olan herkes yapabileceği bir spor olmasına rağmen, kesinlikle tecrübeli, bu konuda eğitimli ve bölgeyi bilen bir kişinin rehberlik ve liderliğinde yapılması sağlık ve güvenlik açısından önemlidir.

Doğa yürüyüşü, dağcılığa nazaran daha kolay etap ve kısa tırmanışlar içeren, yüksek performans gerektirmeyen ve herhangi bir zirveye ulaşma hedefi bulunmayan, günü birlik veya birkaç günlük, yürüyüşçünün yükünü kendisinin taşıdığı, meşakkatine de kendisinin katlandığı bir spordur.

Doğa yürüyüşleri, açık alanlarda (geniş yayla ve ovalarda), ormanda, kanyon veya dere yatağında, tepe gibi tüm coğrafik oluşumlarda, belirli bir rotayı takip ederek veya keşif-macera amaçlı rota belirlenmeden yapılabilir. Rotalı yürüyüşlerde, daha önce belirlenmiş bir güzergah takip edilir. Bu faaliyetlerde harita, pusula, GPS gibi navigasyon malzemelerine ihtiyaç duyulabilir. Dikkat edilmesi gerekenler kaybolmamak, rotayı doğru okumak ve kondisyondur. Harita ve arazi bilgisine sahip birinin rehberlik etmesi gerekir.

Keşif ve Macera amaçlı rotası belli olmayan yürüyüşler ise, kamp donanımı gerektiren süresi belli olmayan, yüksek dikkat, efor ve kondisyon isteyen yürüyüşlerdir. Mümkün olduğunda küçük ve kondüsyonu yüksek ve tecrübeli bireylerle yapılmalıdır. Bu tür faaliyetlerde rehber bile nelerle karşılaşacağını bilmez. Hazırlığın çok iyi yapılması, fiziksel ve psikolojik olarak hazır olmak gerekir. Herkeste ayrı ayrı ilkyardım kiti bulunmalıdır. Rehberin orman bilgisi, hayatta kalma ve avcılık deneyimlerinin olması faydalıdır.

Ormanlarda yapılan doğa yürüyüşlerinde dikkat edilmesi gereken en önemli şey sık bitki örtüsü içinde kaybolmamaktır. Bu yüzden mümkün olduğunda patikalar takip edilmeli ve izleri kaybetmemeyi dikkat edilmelidir. Sık ve alçak bitki örtülerinin içine girilmemeli ve önde giden yürüyüşçü ile aradaki korunmalıdır.

Kanyon veya dere yataklarında yapılan yürüyüşlerde dikkat edilmesi gereken şeyler, düşebilecek kayalar, suların sürükleyip sıkıştırdığı kütükler, ıslak kaya ve zeminler, çatlaklar, yarıklar ve uzun süre ıslak kalma durumunda oluşabilecek üşütmedir.

Kış şartlarında ve kar üzerinde yapılacak yürüyüşler daha fazla efor ve malzeme gerektirir. Kışın sırt çantasında daha fazla malzeme taşınmasından kaynaklanan ağırlık artışı ve soğuk, ıslaklık ve karın insanı olumsuz olarak etkilemesi ve daha çok zorlamasıdır. Kalorisi yüksek karbonhidratlı yiyecekler yemeli ve terleme olayına çok daha fazla dikkat etmelidir. Kış yürüyüşlerinde plânlamanın ve zamanlamanın daha dikkatli ve özenli yapılması gerekir.

GEREKLİ TEMEL MALZEMELER

Düzenlenen her doğa yürüyüşü için gerekli olan malzemeler mevsim ve rotaya göre farklılıklar gösterir. Ancak genel olarak yürüyüş malzemesi satın alınırken çok amaçlı ve amaca uygun olması, sağlam ve hafif olmaları göz önünde tutulması gereken özelliklerdir.

a.) Doğa yürüyüşlerinde en önemli malzemeler giysi ve ayakkabıdır. Yürüyüş giysilerin yürüyüşü engellemeyecek rahatlıkta ve ferahlıkta olmaları gereklidir.

b.) Ayakkabı olarak ise mevsim koşullarına uygun, ortopedik, ayağa ve yere iyi tutunan bot tercih edilmelidir. Yazın kullanılacak yürüyüş botlarının çok iyi havalandırma sağlaması, bileği koruması, hafif ve yumuşak olması gerekir. Yazlık yürüyüş botu olarak cordura kumaş ve süet deriden üretilen botlar tercih edilmelidir. Kış botlarının ise suya dayanıklı, tabanları sağlam ve dişli olmasına dikkat edilmelidir. Gore-Tex botlar tercih edilmelidir.

c.) Baton ve Tozluk : Doğa yürüyüşlerinin temel iki vazgeçilmezi baton ve tozluklardır. Çoğu zaman yürüyüşler tarafından gereksiz gibi algılansa da, batonlar vücudun ve sırtımızda taşıdığımız çantamızın ağırlığını çeken ayaklarımıza binen yükün dengeli dağıtılması ve hafifletilmesi açısından çok önemli bir malzemedir. Tozluklar ise, yaz aylarında yürüyüş esnasında ayakkabılarımıza taş, toprak ve çakılların girmesini önlemenin yanı sıra yazın doğada bulabilecek zararlı böceklerin (kene, örümcek, akrep vb.) pantolon paçamızdan girmesini de engeller. Kış aylarında ise karda yapılan yürüyüşlerde karın girişini engelleyerek, ayaklarımızın ıslanmasını önler.

d.) Kullanılacak sırt çantası ihtiyaç duyacağınız malzemeyi alabilecek hacimde, ergonomik ve havalandırma özelliğe sahip olmalıdır. Kişiden kişiye değişse de, doğa yürüyüşleri için ortalama 40 litrelik çantalar tercih edilebilir. Çantanızın yanlarında su şişesi cebi olmasına ve baton, kazma ve mat vb. malzemeleri bağlamaya yarayacak kuşakların bulunmasına dikkat edilmelidir

PRATİK BİLGİLER

a.) Terden veya sudan ıslanan giysinizi, yürüyüş süresince kuruması için iyice sıktıktan sonra çantanızın üzerine gererek asın.

b.) Doğa yürüyüşlerinde mümkün olduğunca tatlı gıdalar yerine tuzlu gıdaları tercih ediniz. Böylelikle vücudunuzun terleyerek kaybedeceği tuz ve mineral kaybını bu gıdalarla karşılayabilirsiniz.

c.) Güneşli havalarda geniş kenarlı şapkanız yoksa bandananızı şapkanızın altına açık bir şekilde giyerek ensenizi ve kulaklarınızı güneşten koruyabilirsiniz.

d.) Yaz aylarında mümkün olduğunca bej veya çöl kumu renkli giysileri tercih ediniz. Kışın ise siyah giyinin. Siyah renk hem güneş ışınlarının ısısını toplar, hem de kar üzerinde fark edilmenizi sağlar.