DAĞLAR HAKKINDA

Dağ, yeryüzünde bulunan çeşitli coğrafi oluşumlardan biridir. Coğrafik bir yaklaşımla; 15 km2 lik bir alan üzerinde yer alan nisbi yükseltinin 600 mt'yi bulduğu ve eğim değerlerinin % 40'ı geçtiği yükseltilere “Dağ” olarak tanımlanabilir. Dağın çok farklı tanımları olsa da, genel olarak "oturduğu zeminden en az birkaçyüz metre yüksek, eğimli yamaçları ile çevresine hakim ve oldukça geniş bir alan kaplayan coğrafi oluşumlara" dağ denilmektedir.

DAĞ TİPLERİ

1.) Tek Dağlar: Herhangi bir sıraya bağlı olmayan bu tip dağlara ülkemizden Erciyes, Ağrı, Süphan, Nemrut, Uludağ, Honaz, Akdağ ve Kazdağlarını örnek olarak gösterebiliriz. Bu tip dağlar genelde volkanik kökenli yada aşınmaya karşı dirençle kısmen yüksekliğini korumuş dağlardır.

2.) Sıradağlar : Ülkemizde sıradağ karakterini gösteren dağlar olarak kuzeyde Rize ve Soğanlı Dağlarını, Toroslarda Bolkarlar-Aladağ sırasını, Batı Anadolu'da Bozdağlar, Aydın Dağları ve Sultan Dağlarını örnek gösterebiliriz.

3.) Kütlesel Dağlar : Tek dağlar ile sıradağlar arasında kalan üçüncü bir tip olarak kütlesel dağlar bulunur. Özellikle Doğu Anadolu'da daha yaygın bir tip olarak ortaya çıkan kütlesel dağlar, Alp Orojenezi esnasında Doğu Anadolu'nun yanlardan gelen basınçlarla sıkışmasından oluşan kırıklar ve kıvrımlar sonucu şekillenmişlerdir. Bun tip dağlara örnek olarak en başta Cilo Dağlarının merkezi kısmına rastlayan Hakkari Dağlık Kütlesini örnek olarak verebiliriz. Yine aynı bölge içinde Şerafettin, Şakşak, Karasu Dağları bu tipin diğer örnekleri olarak verilebilir.

TÜRKİYEDE BÖLGELERE GÖRE DAĞLAR VE ZİRVELER :

1.) Marmara Bölgesi: Uludağ 2543 mt yükseklik ile bölgenin en yüksek dağıdır. Trakya’da yer alan Istranca (Yıldız) Dağları ile Ganos (Koru) Dağları bölgenin diğer önemli yüksek dağlarıdır.

2.) Ege Bölgesi: Ege Bölgesinde 2157 mt.lik zirvesi ile Bozdağlar ile 1646 mt.lik yüksekliği ile Aydın Dağları bu bölgenin iki önemli sıradağlarını oluştururlar. Bölgenin diğer dağları Denizli ili sınırlarında bulunan Honaz Dağı (2528 mt) ile Babadağ (2308 mt), Afyon ili sınırları içinde bulunan Akdağ (2198 mt) ve Murat Dağı (2309 mt) ile Muğla ili sınırları içinde bulunan Beşparmak Dağı (1367 mt) dır.

3.) Karadeniz Bölgesi: Bu bölgede kıyıya paralel giden iki dağ silsilesi bulunmaktadır. Kıyıya yakın silsilede Bolu Dağı, İsfendiyar Dağı, Canik Dağları, Giresun ili sınırlarında bulunan Karagölbaşı Doruğu (3039 mt) ile Rize ili sınırlarında bulunan ve bölgenin en yüksek dağı olan Kaçkar Dağı (3932 mt) bulunur. Bölgenin içlerindeki silsilede ise Köroğlu Dağları, Ilgaz Dağı (2587 mt), Kösedağ (2081 mt), Çimen Dağı, Kop Dağları, Mescit Dağı (3239 mt) ile Yalnızçam Tepesi (3202 mt) yer almaktadır.

4.) İç Anadolu Bölgesi: Bu bölge diğer bölgelere nazaran daha düz bir yapıya sahip olup, bölgenin denizden yüksekliği ortalama 1000 mt civarındadır. En yüksek dağları ise Kayseri ili sınırlarında bulunan Erciyes Dağı (3917 mt), Aksaray ili sınırlarında bulunan Hasandağı (3268 mt), Melendiz Dağı (2936 mt), Karadağ (2271 mt) ile Karacadağ (1960 mt) dır.

5.) Akdeniz Bölgesi: Bu bölgede kıyıya paralel giden Torosları, Batı Toroslar ve Orta Toroslar olarak ikiye ayırabiliriz. Batı Toroslarda Beydağları-Kızlarsivrisi (3070 mt), Akdağ (3014 mt), Tahtalı Dağı (2375 mt), Sandras Dağı, Bozdağ, Davras Dağı ile Dedegöl Dağı yer almaktadır. Orta Toros dağ silsilesinde ise; Bolkarlar-Medetsiz Zirvesi (3524 mt) ile Aladağlar-Kızılkaya Zirvesi (3767 mt) en yüksek noktaları olup, Binboğa Dağları ve Amanos Dağları önemli sıradağlarıdır.

6.) Doğu Anadolu Bölgesi: Bu bölge jeolojik evrimin özelliğinden dolayı dağlık ve yüksek bir alan halinde olup, volkanik orijinli birçok dağ bulunmaktadır. Bu nedenle yüzlerce zirve sayılabilir. En önemlileri; Türkiye’nin en yüksek dağı Büyük Ağrı Dağı (5168 mt), Küçük Ağrı Dağı (3896 mt), Tendürek Dağı (3660 mt), Nemrut Dağı (3050 mt), Palandöken Dağı (3176 mt) ile Allahüekber Dağları, Munzur Dağları ile Cilo Dağları (Türkiye’nin ikinci en yüksek tepesi Reşko Doruğu bu dağdadır) sayılabilir.

7.) Güney Doğu Anadolu Bölgesi: Bu bölge düz bir yapıya sahip olup, volkanik orijinli bir dağ olan Mardin-Midyat eşiği üzerindeki Karacadağ (1919 mt.lik Kollubaba Tepe) en yüksek noktasıdır.